Reprovinci

Kleurboek vol letters

- Jos Almekinders

Sinds de uitvinding van de drukpers is de wereld bijna onherkenbaar veranderd. Bijna, want onze letters zien er na al die eeuwen nog steeds hetzelfde uit: zwart. Waarom eigenlijk? Waarom zijn en blijven onze letters toch zwart? Dat is toch niet meer nodig?

Een paar maanden geleden kwam het Novo Typo Color Book uit. Auteur Mark van Wageningen is oprichter van Novo Typo, een Amsterdamse (typo)grafische ontwerpstudio.

De vraag waar Van Wageningen mee aan de slag gaat is: “Waarom denken typografen (ontwerpers van lettertypen) nog altijd in zwart en wit?” Door alle ontwikkelingen van de laatste twintig jaar lijkt dat niet meer nodig te zijn. Drukken en vooral printen in kleur is stukken goedkoper geworden en beeldschermen kunnen miljoenen kleuren weergeven, maar typografen blijven in hun zwart-witte kader denken.

De stelling van Novo Typo is dat door gebruik van kleur er veel meer onderscheid te maken is in verschillende soorten tekst. Met eenkleurige tekst heb je weinig mogelijkheden om woorden te benadrukken. Je kunt ze onderstrepen of italic of bold maken, maar dan houden de gangbare opties wel een beetje op. Wat nu als je fonts zou gebruiken die uit meerdere kleuren bestaan? Dan worden mogelijkheden eindeloos. Dit boek is een zoektocht naar die mogelijkheden.

Van Wageningen pakt niet zomaar een lettertype en gooit er een kleurtje bij omdat dat nou eenmaal gezelliger is dan zwart. Dit boek is een degelijke studie, gebaseerd op de kleurenleer van Johannes Itten (onder andere bekend van de kleurencirkel). Zijn onderscheid in zeven types van kleurcontrast hebben in dit onderzoek geleid tot zeven fonts, telkens op basis van hetzelfde letterbeeld.

Het onderzoek is gedurfd en heel creatief. Gerard Unger, internationaal bekend letterontwerper, stelt in zijn voorwoord dat het waarschijnlijk nog wel honderd jaar duurt voordat kleuren gangbaar worden in typografie. De reden daarvoor heb ik gevonden toen ik het boek ging lezen. Alle tekst is namelijk in meerkleurige typografie gezet, dus ook de langere alinea’s. Daarin zit wat mij betreft een manco: Van Wageningen kan natuurlijk niet anders, hij zou zijn eigen onderzoek onderuit halen door eerst te stellen dat meerkleurige typografie ‘het nieuwe bold en italic’ is, maar daarna terug te vallen op zwart omdat je anders hoofdpijn krijgt. Het maakt het lezen wel minder prettig. Wat mij betreft hadden ze toegegeven dat niet álle tekst geschikt is om in meerdere kleuren te zetten en de broodtekst (alinea’s) lekker zwart gelaten.

Verder is dit boek een lust voor het oog: de prachtig gedetailleerd uitgewerkte typografie, niet alleen letters maar ook cijfers en alinea- en paragraaftekens; de uitvoering in verschillende papiersoorten en druktechnieken; als toegift nog een aantal decoratieve patronen waarbij gebruik is gemaakt van de fonts uit het boek.

Een bijzonder grafisch kunstwerkje dus, maar het zal nog wel even duren voordat kleur het nieuwe bold is.

ateliervanwageningen.nl
novotypo.nl/expo

Inschrijven nieuwsbrief

Onze site maakt gebruik van cookies voor een optimale gebruikservaring. Bekijk onze privacyverklaring.

Sluit melding